Ohiko ur-azpiegiturak. Hasten dira Uribekostako berbatxangoak.

Erandioko latsarria. Osasun eta giza aurrerapen itzela.

Kultura eta pertzepzioa beti ez datoz bat. Gizabanako askok ez dute bere kulturaren kontzientzia, nahiz eta horren ondorioko talde bateko kideak izan, eta talde horrekin lotura itzela izan. Ondarearekin askotan ber-bera gertatzen da (alderatuko dugu ondarea izateko gizarteak horren kontzientzia izatearen beharra, beste eztabaida da eta). Hori gertatzen zen, adibidez, industria-ondarearekin, urtez urte gureganatzen ari garen arren, eta, halaber, hori  azpiegiturarekin ere gertatzen da. Ze azpiegitura!? Bideak, portuak… eta ur-azpiegiturak.

Egizu-k, Berbots eta Aitxu-rekin batera, berbatxangoa bat eskaintzen digute datorren larunbatean  eskualdeko lehenengo ur-azpiegiturak ezagutzeko. Ez lehenengoak, lehenengo kontserbatuta baizik. Askotan hitz egin dugu hemendik berbatxangoaren onurei buruz, euskarari dagokionez ez ezik -zio nagusia-, gure ingurua ezagutzeko ere oso baliagarriak dira eta.
Indusketa arkeologikoetan askotan agertzen dira azpiegituren aztarnak, batez ere ur ubideak, gizakia hasieratik erosotasuna bilatzen saiatzen da, beraz, aukeran, ura hurbiltzea haren bila joatea baino nahiago izan du. Guztiok ezagutzen ditugu mendiko iturburuak edo iturriak, gehienetan, landuta daude egarria hobeto asetzeko, eta gardentasuna bilatzeko.
Hiriak sortu zirenean, zibilizazio guztiak ura ekartzea eta ura zikina uxatzea izan dira sarritan hirietako buruhauste nagusietariko bi, hor daude erromatarren akueduktuak eta kloakak. Erdi aroko hirietan, ura arazo larria zen, edatekoa zein zikina, azpiegiturak ez izateagatik, bata eramateko, bestea urruntzeko. Horregatik, aro horretan deskripzioetan, askotan irudi  lokatzaz eta zikinkeriaz beteta ematen digute. Oso ezaguna da pelikuletako “AGUA VA!” Leihotik ura bota aurretik, gehienetan “ura…ez edateko ura”. Elorrioko erdi aroko arauek debekatzen zuten, isunaz, leihotik ura botatzea abisatu gabe.
XIX mendean arazo larri bihurtu zen. Ura eta eri askoren erlazioa nabaritu zuten zientifikoek. Horregatik, mende horretan eta hurrengoko hasieran sortu ziren nonahi, urtegiak, ubideak, estoldak etab, adibidez Getxoko malakateak, Bilboko ponpa-etxearen zati bat.

Esandako hirukote horrek, Egizuk, Aitxuk eta Berbotsek (Erandio, Getxo, Sopelako eskualdearen ardatza), Erandioko Tartangako latsarria, Getxoko malakateren bat eta Plentziako urtegia erakutsi digute. Aukera ona, askoz gehiago ez baitago erakusteko, eta horren ondare ezezagunaren ideia hartzeko nahikoa baita. Hizlaria Ainara Martínez Matia izango da. Arte doktoretza izateaz gain, industria- eta azpiegitura-ondareko aditua da. Berak azalduko digu leku horietako testuingurua eta informazio ezkutua.

Ohikoa denez, behin eginda, berbatxangoari buruz “komentario ren bat”-edo hemen ere jarriko dugu. Disfrutatu:

Apuntatzeko:

Sopelan: aitxuizuba@gmail.com / 674.829.618
Erandion: berbots@gmail.com
Getxon: www.egizu.org / 619.935.541

Kategoria: Ekitaldiak/Ekimenak, Erandio, Getxo, Plentzia Etiketak , , , , , , . Gorde lotura.